Veelgestelde vragen - FAQ

1. Wat is een ZZP’er?
ZZP staat voor Zelfstandige Zonder Personeel. Een ZZP’er verricht arbeid op basis van ‘aanneming van werk’. Aanneming van werk is: gedurende een bepaalde tijd uitvoeren van een bepaalde taak voor een bepaalde prijs. Hij/zij werkt voor eigen rekening en risico en werkt voor meerdere opdrachtgevers.
Een ZZP’er drijft een onderneming waaraan alle eisen gesteld worden die aan een normale onderneming gesteld worden, zoals inschrijving bij de KvK, het voeren van een goede administratie, eisen rond BTW etc.

2. Waar zit eigenlijk het verschil tussen een dienstbetrekking en zelfstandigheid?
Het verschil zit hem in de gezagsverhouding. Over een werknemer oefent de werkgever gezag uit. Over een ZZP’er mag een opdrachtgever geen gezag uitoefenen, de ZZP’er voert het werk voor eigen rekening en risico uit, zonder gezag en met een prijsafspraak. Er is van tevoren afgesproken wat het werk is, hoe lang het zal duren en voor welke prijs het totale werk (de dienst) geleverd wordt. Voert de zelfstandige de dienst niet naar behoren uit dan stelt de opdrachtgever hem daarvoor persoonlijk aansprakelijk. De zelfstandige dient de onvolkomenheid voor eigen rekening en in eigen tijd te herstellen. In de prijs, die de ZZP’er in rekening brengt is één van de risico’s die hij loopt, verdisconteerd.

3. Kan ik een ZZP’er ook eenvoudig werk laten doen zoals bijvoorbeeld het plukken van aardbeien?
In principe niet. Bij eenvoudig werk kan snel een gezagsverhouding worden aangetoond. Ook als de werkzaamheden plaats vinden in het kader van een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering, vindt men dat er een gezagsverhouding is. Als er een gezagsverhouding is, is er een dienstverband en moet u aan alle eisen voldoen die daarbij horen, inclusief het inhouden en afdragen van belasting en premies en het eventuele bezit van een tewerkstellingsvergunning (bijvoorbeeld bij Roemenen en Bulgaren).

4. Wat is een gezagsverhouding?
Het begrip gezagsverhouding is een moeilijk begrip. In de jurisprudentie wordt de gezagsverhouding gedefinieerd als “het hebben van zeggenschap over iemand anders werkinhoud en werkuitkomsten” (bron: Vogelvrij, EIM 2003). Dit is zeer moeilijk te interpreteren. Het is dankzij de VAR mogelijk voor de werkzaamheden beginnen een oordeel te krijgen of er een gezagsverhouding / dienstbetrekking aanwezig is. Dit oordeel geeft geen formele status van de arbeidsverhouding. Zelfs met een VAR verklaring (zie later) kunnen overheidsinstanties ter plekke of achteraf toch oordelen dat er sprake is van een dienstverband.

5. Is het mogelijk om het begrip gezagsverhouding makkelijker interpreteerbaar te maken?
De Nederlandse overheid vindt dit moeilijk uitvoerbaar omdat iedere interpretatie kan leiden tot verruiming c.q. vernauwing van het begrip.
Het is het duidelijkst als men vasthoudt aan het begrip ZZP’er:
De ZZP’er voert de dienst uit op basis van aangenomen werk: het gedurende een bepaalde tijd uitvoeren van een bepaalde taak voor een bepaalde prijs.
Een dienst is een vooraf omschreven werk.

6. Wat is een VAR?
VAR staat voor Verklaring Arbeids Relatie. De VAR wordt afgegeven door de belastingdienst. Hiermee geeft de belastingdienst voor de werkzaamheden starten uitsluitsel over de status van de werkzaamheden. Voor meer informatie zie www.belastingdienst.nl (zoeken naar ‘verklaring arbeidsrelatie’)

7. Is een ZZP’er verplicht om een VAR te hebben?
Nee, dat is hij niet. Het is wel handig om een VAR te hebben; het kan helpen bij de werving van opdrachten.

8. Hoe komt een ZZP’er aan een VAR?
De ZZP’er kan de VAR aanvragen bij de belastingdienst (kantoor Winterswijk). Zie verder www.belastingdienst.nl

9. Kunnen ondernemers uit het buitenland ook een VAR verklaring krijgen?
Nee, dat kunnen ze niet. Ze kunnen wel een vergelijkbaar document krijgen via de belastingdienst in Heerlen. Nadere informatie is op te vragen bij de Belastingdienst.

10. Wat voor soorten VAR verklaringen zijn er?
De belastingdienst geeft 4 soorten VAR verklaringen uit:

• VAR-loon: bij deze VAR-verklaring moet u zelf vaststellen of er een dienstbetrekking is voor de werknemersverzekeringen. Als die er inderdaad is, dan moet u als ondernemer over de beloning zelf loonheffing inhouden en afdragen
• VAR-row: resultaat uit overige werkzaamheden. Ook bij deze VAR-verklaring moet u zelf vaststellen of uw verhouding tot de ZZP'er een dienstbetrekking is. Als dat zo is bent u premies voor de werknemersverzekeringen en loonheffing verschuldigd;
• VAR-winst: winst uit onderneming (VAR winst): De belastingdienst heeft vastgesteld dat de ZZP'er een echte ondernemer is en dat u geen premies en loonbelasting hoeft in te houden. U bent in deze situatie gevrijwaard van naheffingen.
• VAR-dga: de persoon is directeur grootaandeelhouder. Deze benaming is vergelijkbaar met de VAR-winst, met dien verstande dat de VAR-dga wordt afgegeven als de ZZP'er een Besloten Vennootschap (BV) voert.

De ondernemers die ZZP’ers op hun bedrijf laten werken, hebben een formele vrijwaring van premies werknemersverzekeringen en loonheffing als er een VAR-winst of een VAR-dga is. Vraag bij uw opdrachtnemer dus altijd om een kopie van de VAR-winst of VAR- dga. Let er daarbij op dat de werkzaamheden die op de VAR genoemd zijn gelijk zijn met de werkzaamheden die u wilt laten verrichten. Voorts wordt geadviseerd om altijd een kopie van het paspoort / identiteitskaart van uw opdrachtnemer te maken zodat u weet wie u aan het werk heeft. Zie verder www.belastingdienst.nl

11. Hoe lang is een VAR geldig?
De VAR verklaring heeft een geldigheid van één kalenderjaar. Waarschijnlijk zal de belastingdienst langere termijnen gaan hanteren.

12. Ben ik helemaal gevrijwaard voor alle problemen met een geldige VAR WUO of VAR DGA, waar de werkzaamheden op staan die ik door de ZZP’er laat uitvoeren?
Nee, dat bent u niet. Tijdens een werkplekcontrole kunnen de controlerende instanties de feitelijke situatie anders beoordelen, dan waarvoor bijvoorbeeld de VAR WUO is afgegeven. Men zal de opdrachtgever (die dan als werkgever gezien zal worden) echter geen naheffingen voor loonbelastingen en werknemerspremies opleggen, daar is de genoemde VAR vrijwarend voor.

13. Moet een Poolse zelfstandige zonder personeel een tewerkstellingsvergunning (TWV) hebben?
Nee. Sinds 1 mei 2007 hoeven ook de werknemers uit de nieuwe EU landen (waaronder Polen) geen TWV meer te hebben.

14. Moet een Roemeense of Bulgaarse ZZP'er een tewerkstellingsvergunning hebben?

Nee, dat hoeft hij niet. ZZP'ers uit deze landen mogen hun diensten hier aanbieden. Het moet dan wel gaan om echte ZZP'ers waarbij u geen gezag over de mensen uitoefent (zie boven).

15. Heeft u een voorbeeld van een Bulgaarse ZZP'er zonder gezagsverhouding?

Zeker. Stel dat u potplantenteler bent en u wilt uw potplanten op de Bulgaarse markt afzetten. Het is dan een prima idee om een Bulgaarse ZZP'er de opdracht te geven om voor een bepaalde vergoeding de Bulgaarse potplantenmarkt in kaart te brengen en te kijken of er voor u afzetkansen zijn.

16. Ik wil mijn aardbeien door Roemeense of Bulgaarse ZZP'ers laten oogsten. Ik heb er dan ongeveer 15 tegelijk aan het werk. Ze nemen het werk aan per bed. Mag dat?
De Arbeidsinspectie is van mening dat in dit geval geen sprake is van het verrichten van arbeid door ZZP’ers. Het is volgens de AI niet aannemelijk dat deze mensen allemaal voor eigen rekening en risico duurzaam een onderneming drijven.

17. Ik ben het er niet mee eens dat in voorgaande vraag de conclusie getrokken wordt dat ik gezag uitoefen. Ik vind dat de plukkers zelf risico lopen, het kan best veel meer tijd kosten om de aardbeien te plukken dan ze dachten.
Het zou best kunnen dat een rechter het met u eens is. LTO Nederland heeft echter duidelijke signalen dat de arbeidsinspectie bij een dergelijke constructie een boete op zal leggen, waar u tegen in beroep kunt gaan (wel eerst betalen). De uitspraak van de rechter is onzeker. LTO zou u niet willen adviseren om dergelijke (dure) risico’s te lopen.

18. Ik wil graag gebruik maken van een Bulgaarse of Roemeense ZZP’er. Mag dat?
Ja dat mag. Aan Bulgaarse en Roemeense ZZP’ers worden in principe dezelfde eisen gesteld als aan EU ZZP’ers. Ze moeten echter bij een gepland verblijf van langer dan 3 maanden wel in het bezit zijn van een vergunning tot verblijf als zelfstandige. Een TWV is dan niet nodig. De IND toetst (bij een verblijf langer dan drie maanden) of de persoon daadwerkelijk zelfstandige is en voldoende bestaansmogelijkheden heeft. Bij een verblijf korter dan drie maanden toetst CWI de aanvraag voor een TWV, waarbij – indien er sprake is van een echte zelfstandige – geen toetsing op het prioriteitgenietend aanbod plaats zal vinden. Er mag geen sprake zijn van een schijnconstructie, zie ook vraag 14 tot en met 17.

19. Mijn ZZP'er heeft alles perfect geregeld. Hij heeft leveringsvoorwaarden, een overeenkomst met mij, staat bij de KvK ingeschreven, heeft een BTW nummer en een VAR WUO verklaring. Hij neemt het werk per oppervlakte eenheid aan. Kan ik alsnog in de problemen komen?
Ja, dat kan. De arbeidsinspectie kan bij onderzoek concluderen dat er toch een gezagsverhouding bestaat of dat het tarief van de ZZPér leidt tot verdiensten die onder het minimumloon liggen.

20. Kan ik een ZZP’er inzetten voor allerlei kleinere klusjes, bijvoorbeeld een dagje metselen, een half dagje snoeien, een dagje sorteren etc? Ik geef per dag aan wat ik van hem verwacht.
De overheid zal u als werkgever aanmerken. De betreffende “ZZP'er” voert immers opdrachten uit en dus is er een gezagsverhouding (en dus een dienstverband).

21. Wat is de dienstenrichtlijn?
Onder deze richtlijn wordt het vrij verkeer van diensten geregeld. Bedrijven uit alle EU landen mogen vrij hun diensten aanbieden in andere EU landen. Ze moeten zich wel aan een aantal regels houden in het land waar de diensten uitgevoerd worden.

22. Wat moet een Pools bedrijf betalen aan zijn Poolse medewerkers als dat Poolse bedrijf hier een dienst in de agrarische sector komt verlenen?
Het loon conform de Wet minimumloon en minimum vakantietoeslag. Als er een algemeen verbindend verklaarde CAO van toepassing is, dient deze nageleefd te worden.

23. Als de buitenlandse dienstverlener slechts gevestigd is in het buitenland maar alle omzet in andere landen draait, wordt deze onderneming dan als dienstverlener in het kader van vrij verkeer van diensten gezien?
Nee, men ziet dit dan als een postbusonderneming. De dienstverlener moet minimaal 25 % tot 33 % van de omzet in het vestigingsland genereren.

24. Ik heb mijn chauffeurspapieren. Mag ik als ZZP'er aan de slag als vrachtwagenchauffeur?

Dat ligt er aan. U mag wel werken op de auto van een bedrijf dat zijn eigen producten vervoert (bijvoorbeeld een mengvoerfabriek), maar niet voor een transportbedrijf dat goederen in opdracht van een derde vervoert (dat geldt voor de meeste transportbedrijven). U mag alleen voor dergelijke bedrijven rijden met een eigen auto. Tevens dient u aan een aantal andere eisen te voldoen. Meer informatie kunt u krijgen bij de EVO of Transport en Logistiek Nederland.

25. Hoe maak ik goede afspraken met mijn opdrachtgever / opdrachtnemer?

Opdrachtgevers verwachten (in zijn algemeenheid) van opdrachtnemers dat zij het initiatief nemen om de afspraken en de voorwaarden waaronder het werk wordt uitgevoerd goed vastleggen. ZZP'ers die zich inschrijven bij LTOZZP.nl kunnen gratis gebruik maken van de standaard aanneemovereenkomst en de leveringsvoorwaarden die op deze site worden aangeboden.

26. Ik wil buiten het erf gaan ondernemen en heb zojuist een advertentie gemaakt. Waarom is deze niet zichtbaar op de site?

Voor uw advertentie zichtbaar wordt moeten wij deze eerst goedkeuren. Dat doen we aan de hand van uw inschrijfformulier. We willen wij dat de tekst van de advertentie helder is.

27. Ik heb een opdracht en heb een advertentie gemaakt. Ik zie deze echter niet op de site. Hoe kan dat?

Voor uw advertentie zichtbaar wordt moeten wij deze eerst goedkeuren. We willen dat de tekst van de advertentie helder is en dat u een échte opdracht aanbiedt. Wij nemen geen vacatures en geen advertenties van bemiddelaars op.

28: Welk BTW tarief is van toepassing bij diensten in de agrarische sector?
In veel gevallen is dat 6 %. Op de site van de belastingdienst staat exact beschreven hoe het zit: Werkt de link niet? Ga dan naar www.belastingdienst.nl en type in het vakje zoeken “6% diensten” in en u krijgt links naar de juiste pagina.